Według nowo opublikowanego zestawienia EUCF Impact Dashboard, pierwsza grupa 330 miast i władz lokalnych wspieranych przez Europejski Fundusz na rzecz Miast (EUCF) planuje zainwestować łącznie 31 mld euro w projekty związane ze zrównoważoną energią w całej Europie. Zestawienie zawiera dane z różnych krajów, sektorów i rund finansowania.Równie imponująca kwota 1,2 mld euro została zgłoszona jako zabezpieczona w pierwszej rundzie zakończonych raportów monitorujących przedłożonych przez beneficjentów. Jak dotąd spośród 400 beneficjentów 330 zakończyło opracowywanie koncepcji inwestycyjnych wraz z planowanymi celami inwestycyjnymi, a 140 przedłożyło sprawozdania z monitoringu.

Oznacza to, że obecne dane przedstawiają jedynie częściowy obraz sytuacji i prawdopodobnie ulegną zwiększeniu w miarę przystępowania kolejnych beneficjentów do fazy monitoringu i jej zakończenia. W porównaniu z początkowym finansowaniem przyznanym władzom lokalnym w wysokości około 25 mln euro, zabezpieczona kwota 1,2 mld euro już teraz świadczy o silnym efekcie dźwigni finansowej.

Dane te odzwierciedlają rosnącą ambicję gmin, aby przekształcić plany klimatyczne i energetyczne w projekty nadające się do sfinansowania. Koncepcje inwestycyjne obejmują szeroki zakres sektorów, w tym renowację budynków, ciepłownictwo lokalne, produkcję energii odnawialnej, inteligentne sieci energetyczne i zrównoważoną mobilność miejską.

Od pomysłów do projektów gotowych do inwestycji

 Europejski instrument finansowy dla miast, wspierany przez Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA) Komisji Europejskiej w ramach programów „Horyzont 2020” i LIFE, sfinansował ponad 400 gmin i lokalnych podmiotów publicznych w zakresie opracowania solidnych koncepcji inwestycyjnych dotyczących czystej energii lub efektywności energetycznej.

Wśród przedłożonych koncepcji inwestycyjnych beneficjenci zgłaszają oczekiwane roczne oszczędności energii w wysokości ponad 15 000 GWh, produkcję energii odnawialnej na poziomie prawie 12 000 GWh oraz potencjalną redukcję emisji o około 11 mln ton ekwiwalentu CO₂ rocznie. Liczby te odzwierciedlają skalę i różnorodność lokalnych działań na rzecz klimatu wspieranych przez EUCF w różnych sektorach, takich jak renowacja budynków, ciepłownictwo lokalne, energia odnawialna, inteligentne sieci energetyczne i zrównoważona mobilność miejska.

Poszczególne koncepcje inwestycyjne obejmują zarówno bardzo konkretne działania, które zostały pomyślnie wdrożone przy wsparciu EUCF, np. w Rawennie (Włochy), gdzie pozyskano 15 mln EUR dotacji publicznych, jak i programy renowacji na dużą skalę, takie jak partnerstwo między regionalnym przedsiębiorstwem użyteczności publicznej a grupą gmin pod przewodnictwem Schaerbeek (Belgia), którego ambicje przekraczają 1 mld EUR, oraz wszystkie działania pośrednie.

Panel wpływu EUCF gromadzi te informacje, oferując przegląd zarówno oczekiwanych, jak i monitorowanych inwestycji zgłoszonych przez beneficjentów.

Monitoring potwierdza rosnącą skalę wdrażania

 Zgłoszone zabezpieczone inwestycje o wartości 1,2 mld EUR opierają się na sprawozdaniach z monitoringu przedłożonych rok po zakończeniu realizacji koncepcji inwestycyjnych. Obejmują one zarówno źródła finansowania wewnętrznego, jak i inne środki publiczne oraz finansowanie prywatne.

Z uwagi na fakt, iż wielu beneficjentów nadal znajduje się we wczesnej fazie realizacji, kwota ta stanowi obecnie jedynie część całego portfela, a oczekuje się, że wartość zgłoszonych inwestycji będzie nadal rosnąć.

Jednocześnie nadal istnieją wyzwania, a niektórzy beneficjenci EUCF również nie zgłaszają żadnych działań wdrożeniowych po upływie roku. Kluczowe ograniczenia zidentyfikowane podczas programu budowania potencjału European City’s Facility obejmują zmieniające się priorytety polityczne, ograniczenia finansowe, ograniczone możliwości oraz wyzwania związane z pozyskaniem dostępnego finansowania lub środków finansowych.

Wspieranie europejskich celów klimatycznych      

 Władze lokalne odgrywają kluczową rolę w realizacji europejskich celów klimatycznych i energetycznych. Dzięki inicjatywom takim jak EUCF gminy zyskują dostęp do narzędzi i wiedzy specjalistycznej, które umożliwiają im opracowywanie wysokiej jakości projektów gotowych do realizacji.

Wzmacniając lokalny potencjał i poprawiając dostęp do finansowania, EUCF przyczynia się do tworzenia długoterminowego planu inwestycji w zrównoważoną energię w całej Europie.

W miarę jak coraz więcej miast finalizuje swoje koncepcje inwestycyjne i przechodzi do fazy monitorowania, panel wpływu będzie nadal dostarczał informacji na temat tego, w jaki sposób lokalne ambicje przekładają się na konkretne działania, wraz z przykładami, najlepszymi praktykami i doświadczeniami przedstawionymi przez European City Facility i jej partnerów.

O Europejskim Funduszu na rzecz Miast

Gminy, władze lokalne i lokalne podmioty publiczne są motorem europejskiej transformacji energetycznej w kierunku zrównoważonej energii. Dysponując ogromnym potencjałem w zakresie tworzenia kompleksowych programów inwestycji w zrównoważoną energię, odgrywają one również kluczową rolę w łączeniu mniejszych projektów w większe portfele inwestycyjne oraz w mobilizowaniu znacznych zasobów finansowych niezbędnych do transformacji energetycznej.

EUCF uwalnia potencjał gmin, władz lokalnych i ich ugrupowań, aby przyczynić się do transformacji energetycznej w Europie, zapewniając dostosowane do potrzeb, szybkie i uproszczone wsparcie finansowe (w formie ryczałtowych kwot w wysokości 60 000 EUR) oraz powiązane usługi. Wybrani wnioskodawcy korzystający z EUCF wykorzystują ryczałtową kwotę do opracowania koncepcji inwestycyjnych, co stanowi pierwszy krok w kierunku stworzenia pełnoprawnego biznesplanu i planu finansowego oraz ich wdrożenia.

Fundusz EUCF został utworzony w ramach programu ramowego Unii Europejskiej w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020” i jest obecnie finansowany w ramach programu LIFE. Inicjatywa jest koordynowana przez Energy Cities, we współpracy z Climate Alliance, FEDARENE, Adelphi, Enviros, GNE Finance i ICLEI Europe.

Więcej informacji na temat programu: https://www.eucityfacility.eu lub https://mae.com.pl/projekty/projekty-aktualne/eucf.